สัพเพเหระ

ประวัติความเป็นมา

นครนายก สันนิษฐานว่าเคยเป็นเมืองโบราณสมัยทวารวดี หลักฐาน คือแนวกำแพงเนินดินและสันคูเมืองที่ตำบลดงละคร แต่ชื่อ “นครนายก” นั้นปรากฏหลักฐานในสมัยอยุธยาว่าเป็นเมืองหน้าด่านทางทิศตะวันออก สมัยพระเจ้าอู่ทอง ใน พ.ศ. 2437 รัชกาลที่ 5 ทรงจัดลักษณะการปกครองโดยแบ่งเป็นมณฑลนครนายกจัดอยู่ในเขตมณฑลปราจีนบุรี จนกระทั่ง พ.ศ. 2445 ทรงเลิกธรรมเนียมการมีเจ้าครองเมือง ให้มีตำแหน่งผู้ว่าราชการจังหวัดขึ้นแทน และในช่วง พ.ศ. 2486-2489 ได้โอนนครนายกไปรวมกับจังหวัดปราจีนบุรี และสระบุรี หลังจากนั้นจึงแยกเป็นจังหวัดนครนายก

จังหวัดนครนายกเดิมชื่อว่า “บ้านนา“ เล่ากันว่าในสมัยกรุงศรีอยุธยา ดินแดนของนครนายกเป็นป่ารกชัฏเป็นที่ดอน ทำนาหรือเพาะปลูกอะไรไม่ค่อยได้ผลและมีไข้ป่าชุกชุม ผู้คนจึงอพยพไปอยู่ที่อื่นจนกลายเป็นเมืองร้าง ต่อมาพระมหากษัตริย์ทรงทราบความเดือนร้อนของชาวเมืองจึงโปรดเกล้าฯ ให้เลิกภาษีนาเพื่อจูงใจชาวเมืองให้อยู่ที่เดิมทำให้มีผู้คนอพยพมาอยู่เพิ่มมากขึ้น จนเป็นชุมชนใหญ่และเรียกเมืองนี้กันติดปากว่า “เมืองนายก”

สภาพพื้นที่ของจังหวัดนครนายกโดยทั่วไปเป็นที่ราบอยู่ในหุบเขาตอนเหนือและตะวันออก เป็นเนินสูงและป่าเขาติดต่อกับเขาดงพญาเย็น ส่วนทางตอนกลางและตอนใต้เป็นที่ราบลุ่ม ภูเขาที่สำคัญ คือ เขาใหญ่ เขาเขียว เขาชะโงก และเขานางรอง เป็นต้น ซึ่งเป็นแหล่งต้นน้ำลำธาร และเกิดน้ำตกที่สวยงามหลายแห่ง

จังหวัดนครนายก มีพื้นที่ประมาณ 2,122 ตารางกิโลเมตร แบ่งการปกครองออกเป็น 4 อำเภอ ได้แก่ อำเภอเมือง อำเภอบ้านนา อำเภอองครักษ์ และอำเภอปากพลี

อาณาเขต

ทิศเหนือ ติดต่อกับจังหวัดสระบุรีและนครราชสีมา
ทิศใต้ ติดต่อกับจังหวัดฉะเชิงเทรา
ทิศตะวันออก ติดต่อกับจังหวัดปราจีนบุรี
ทิศตะวันตก ติดต่อกับจังหวัดปทุมธานี

การเดินทาง

การเดินทางจากนครนายกไปยังจังหวัดใกล้เคียง

จากสถานีเดินรถโดยสารประจำทางจังหวัดนครนายกมีบริการเดินรถไปยังจังหวัดใกล้เคียง เช่น จังหวัดปราจีนบุรี ฉะเชิงเทรา สระบุรี และจันทบุรี สอบถามรายละเอียดการเดินทางได้ที่ บริษัท ขนส่ง จำกัด นครนายก โทร. 0 3731 1932

รถยนต์

จากกรุงเทพฯ ไปได้ 2 เส้นทาง ได้แก่
เส้นทางแรก ไปตามทางหลวงหมายเลข 305 เลียบคลองรังสิตผ่านอำเภอองครักษ์ ระยะทางประมาณ 105 กิโลเมตร
เส้นทางที่ 2 ไปตามทางหลวงหมายเลข 1 เลี้ยวขวาที่แยกหินกองไปตามถนนสุวรรณศร (ทางหลวงหมายเลข 33) จนถึงนครนายกระยะทางประมาณ 137 กิโลเมตร หรือใช้ทางพิเศษอุดรรัถยา สอบถามเพิ่มเติม โทร. 1543

รถโดยสารประจำทาง จากกรุงเทพฯ มีรถโดยสารปรับอากาศ ออกจากสถานีขนส่งสายเหนือ (ถนนกำแพงเพชร 2) จำนวน 2 เส้นทาง คือ

1. เส้นทางกรุงเทพฯ - รังสิต - องครักษ์ - นครนายก ได้แก่
   - รถโดยสารปรับอากาศชั้น 1
   สาย 58 (กรุงเทพฯ - นครนายก) : เที่ยวแรกเวลา 06.55 น. เที่ยวสุดท้ายเวลา 17.10 น. จำนวน 5 เที่ยว / วัน
   สาย 920 (กรุงเทพฯ - นครนายก - ปราจีนบุรี) : เที่ยวแรกเวลา 05.50 น. เที่ยวสุดท้ายเวลา 16.20 น. จำนวน 7 เที่ยว / วัน
   - รถโดยสารปรับอากาศชั้น 2
   สาย 920 (กรุงเทพฯ - นครนายก - ประจีนบุรี) : เที่ยวแรกเวลา 05.25 น. เที่ยวสุดท้ายเวลา 16.45 น. จำนวน 9 เที่ยว / วัน
2. เส้นทางกรุงเทพฯ - หินกอง - นครนายก ได้แก่
   - รถโดยสารปรับอากาศชั้น 1
   สาย 59 (กรุงเทพฯ - นครนายก - ปราจีนบุรี) : เที่ยวแรกเวลา 04.30 น. เที่ยวสุดท้ายเวลา 21.00 น. รถออกทุก 30 นาที
   - รถโดยสารปรับอากาศชั้น 2
   สาย 59 (กรุงเทพฯ - นครนายก - ปราจีนบุรี) : เที่ยวแรกเวลา 05.50 น. เที่ยวสุดท้ายเวลา 18.10 น. รถออกทุก 30 นาที

ระยะทางจากอำเภอเมืองไปยังอำเภอต่าง ๆ

อำเภอปากพลี ๙ กิโลเมตร
อำเภอบ้านนา ๑๗ กิโลเมตร
อำเภอองครักษ์ ๓๒ กิโลเมตร

การเดินทางจากจังหวัดนครนายกไปยังจังหวัดใกล้เคียง

จากสถานีเดินรถโดยสารประจำทางจังหวัดนครนายกมีบริการเดินรถไปยังจังหวัดใกล้เคียง เช่น จังหวัดปราจีนบุรี ฉะเชิงเทรา สระบุรี และจันทบุรี สอบถามรายละเอียดการเดินทางได้ที่ บริษัท ขนส่ง จำกัด นครนายก โทร. ๐ ๓๗๓๑ ๑๙๓๒

ร้านอาหาร

อำเภอเมือง

อำเภอองครักษ์

อำเภอปากพลี

อำเภอบ้านนา

สินค้าพื้นเมือง และของที่ระลึก

1. มะปราง เป็นผลไม้ที่ขึ้นชื่อที่สุดของจังหวัดนครนายก (มะปราง คือผลไม้ที่มีรสหวาน ในขณะที่ผลไม้ สายพันธุ์เดียวกันแต่มีรสเปรี้ยว เรียกว่า มะยงชิด) มะปรางจะออกผลผลิตช่วงเดือนกุมภาพันธ์-มีนาคม มีหลายสวนที่ปลูกตามเส้นทางนครนายก-น้ำตกสาริกา หากไปในฤดูออกผลพอดีแวะไปซื้อที่สวนได้
2. ดอกดาหลา เป็นไม้ตระกูลเดียวกับข่ามีดอกสีแดง ตามเส้นทาง ๓๐๔๙ เลี้ยวซ้ายไปทางด้านวังรี
มีเกษตรกรที่ทำสวนดาหลาอยู่หลายราย หากนักท่องเที่ยวต้องการจะไปเยี่ยมชมสวน ไปซื้อหรือลองตัดดอกเองได้ที่สวนวังทิพย์ โทร. ๐ ๑๙๒๙ ๓๑๓๑ หรือที่สวนดาหลาแสงทอง (อยู่ก่อนถึงอ่างเก็บน้ำห้วยปรือ)
3. ผลิตภัณฑ์หินอ่อน แหล่งผลิตอยู่ใกล้โรงพยาบาลนครนายก อำเภอเมือง และที่ทางแยกเข้าโรงเรียนนายร้อย จปร. สินค้าที่ผลิตได้แก่ แจกัน กาน้ำ นาฬิกา กำไล โคมไฟ ป้ายชื่อ เป็นต้น
4. ผลิตภัณฑ์จากไม้ไผ่ มีแหล่งผลิตอยู่ที่ตำบลสาริกา อำเภอเมือง สินค้าที่ผลิตได้แก่ เหง้าไม้ไผ่ นำมาแกะสลักเป็นรูปหน้าคน นอกจากนี้ยังทำเป็นเรือใบ นกยูง เป็นต้น มีขายบริเวณน้ำตกสาริกา น้ำตกนางรอง และวังตะไคร้
5. ไม้กวาด มีแหล่งผลิตอยู่ที่ตำบลสาริกา อำเภอเมือง ตำบลนาหินลาด ตำบลโคกกรวด ตำบลหนองแสง อำเภอปากพลี ไม้กวาดนี้ทำด้วยหญ้าพงช้าง ด้ามทำด้วยไม้โมกและไม้ไผ่หิน หาซื้อได้ตามร้านค้าทั่วไปในจังหวัด
6. พรมทอจากเศษผ้า มีแหล่งผลิตอยู่ที่ตำบลเขาเพิ่ม อำเภอบ้านนา ทำเป็นพรมเช็ดเท้า พรมปูที่นอน มีหลายขนาดหาซื้อได้ตามร้านเฟอร์นิเจอร์ในตลาดบ้านนา และอำเภอเมือง
7. ขนมเปี๊ยะ แหล่งทำอยู่ที่ตลาดบ้านนา อำเภอบ้านนา เป็นขนมเปี๊ยะ “เชลล์ชวนชิม” หาซื้อได้ตามร้านค้าในจังหวัดนครนายก โทร. ๐ ๓๗๓๘ ๑๑๓๓, ๐ ๓๗๓๘ ๒๓๓๙
8. กล้วยฉาบ มันฉาบ เผือกฉาบ มีแหล่งผลิตอยู่ที่ตำบลสาริกา อำเภอเมือง มีขายที่บริเวณน้ำตกสาริกา และน้ำตกนางรอง
9. ผลไม้แช่อิ่ม ได้แก่ มะเฟือง มะดัน มะขาม มะม่วง กระท้อน มะนาว มะกรูด เป็นต้น มีวางขายอยู่บริเวณทางแยกบ้านใหญ่ อำเภอเมืองนครนายก หรือที่กลุ่มแม่บ้านบ้านดงโชคดี ที่บ้านดง ตำบลสาริกา อำเภอเมือง ใช้ผลไม้ที่เก็บได้ในฤดูจากสวนของสมาชิกในกลุ่มที่แบ่งส่วนหนึ่งขายสด และนำมาแปรรูปส่วนหนึ่ง แต่ละฤดูกาลผลผลิตจะผลัดเปลี่ยนหมุนเวียนกันไป เช่น มะม่วงดอง ขนุนเชื่อมแห้ง สับปะรดเชื่อมแห้ง มะเฟืองเชื่อมแห้ง มะขามแช่อิ่ม มะดันเชื่อมแห้ง เป็นต้น
10. ผ้าทอมือพื้นเมือง มีแหล่งผลิตและจำหน่ายอยู่ที่วัดฝั่งคลอง ตำบลเกาะหวาย อำเภอปากพลี ทอเป็นลวดลายต่าง ๆ มีสีสันสวยงาม โทร. ๐ ๓๗๓๙ ๙๘๓๓, ๐ ๓๗๓๙ ๙๑๔๔, ๐ ๑๔๕๘ ๘๒๐๐
11. ไข่เค็มสูตรใบเตยหอม แหล่งผลิตและจำหน่ายอยู่ที่วัดสองฝั่งคลอง ตำบลเกาะหวาย อำเภอปากพลี เช่นกัน

สถานที่พัก

(ราคาห้องพักในเอกสารนี้เปลี่ยนแปลงได้โปรดสอบถามจากโรงแรมก่อนเข้าพัก)

อำเภอเมือง

อำเภอบ้านนา

หมายเลขโทรศัพท์ที่สำคัญ

• ประชาสัมพันธ์จังหวัด โทร. 0 3731 3615
• สำนักงานจังหวัด โทร. 0 3731 1273, 0 3731 3546
• สถานีเดินรถโดยสารประจำทาง โทร. 0 3731 1932
• ศูนย์การแพทย์สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ โทร. 0 3731 1151
• โรงพยาบาลบ้านนา โทร. 0 3738 1833
• โรงพยาบาลองครักษ์ โทร. 0 3739 1366
• โรงพยาบาลปากพลี โทร. 0 3739 9793-4
• โรงพยาบาลนครนายก โทร. 0 3731 1151
• สถานีตำรวจภูธรอำเภอเมือง โทร. 0 3731 1285, 0 3731 3550
• สถานีตำรวจภูธรอำเภอบ้านนา โทร. 0 3738 2014
• สถานีตำรวจภูธรอำเภอปากพลี โทร. 0 3739 9600
• สถานีตำรวจภูธรอำเภอองครักษ์ โทร. 0 3739 1301
• ตำรวจทางหลวง โทร. 1193
• ตำรวจท่องเที่ยว โทร. 1155

เทศกาล และงานประเพณี

สถานที่ท่องเที่ยว

อำเภอเมือง

โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า (โรงเรียนนายร้อย จปร.) ตั้งอยู่ที่ตำบลพรหมณี ห่างจากตัวจังหวัดประมาณ ๑๔ กิโลเมตร และห่างจากกรุงเทพฯ ตามเส้นทางองครักษ์ประมาณ ๗๕ กิโลเมตร บริเวณโรงเรียนติดกับเขาชะโงก มีพื้นที่ ประมาณ ๑๙,๒๙๐ ไร่ เป็นสถานที่ให้การศึกษาแก่ผู้ที่จะรับราชการเป็นนายทหารสัญญาบัตรแห่งกองทัพไทย ภายในมีสถานที่น่าสนใจหลายแห่ง และมีกิจกรรมต่าง ๆ ให้นักท่องเที่ยวได้เพลิดเพลินและสนุกสนานเหมาะแก่การมาเที่ยวกันแบบครอบครัว นักท่องเที่ยวควรติดต่อศูนย์บริการท่องเที่ยว โรงเรียนนายร้อย จปร. ก่อนเพื่อขอคำแนะนำเกี่ยวกับกิจกรรมท่องเที่ยวภายในบริเวณโรงเรียน

สถานที่น่าสนใจภายใน โรงเรียนนายร้อย จปร. ได้แก่ พระบรมราชานุสาวรีย์พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ประดิษฐานอยู่หน้ากองบัญชาการ รร.นายร้อย จปร. ในฐานะที่พระองค์ทรงเป็นผู้พระราชทานกำเนิด โรงเรียนนายร้อย จปร. พระบรมรูปอยู่ในฉลองพระองค์เครื่องแบบจอมทัพไทยแห่งกองทัพบกเต็มยศประทับเหนือพระราชอาสน์ ศาลาวงกลม หรือศาลาลม จอมพลสมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอเจ้าฟ้ากรมหลวงพิษณุโลกประชานารถ ทรงดำริให้จัดสร้างขึ้นเพื่อเป็นที่พักผ่อนหย่อนใจของนักเรียนนายร้อย ภายในศาลาวงกลมประดิษฐานพระบรมรูปรัชกาลที่ ๕ อาคารพิพิธภัณฑ์โรงเรียนนายร้อย จปร. ๑๐๐ ปี เป็นที่แสดงนิทรรศการเกี่ยวกับกองทัพไทย จัดแสดงอาวุธยุทโธปกรณ์ที่เคยใช้ทำสงครามในอดีต เครื่องแบบนายทหารของกองทัพ ห้องชมสไลด์มัลติวิชั่นบรรยายเรื่องราวและประวัติความเป็นมาของโรงเรียน และยังเป็นที่ประดิษฐานพระบรมรูปหุ่นขี้ผึ้งรัชกาลที่ ๕ เปิดให้เข้าชมทุกวันตั้งแต่เวลา ๐๘.๓๐-๑๖.๐๐ น. ค่าเข้าชมคนละ ๑๐ บาท

ศาลเจ้าพ่อขุนด่าน เป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์มีประชาชนเคารพนับถือมาก ตามประวัติท่านเป็นนายด่านเมืองนครนายกสมัยอยุธยา เมื่อปี พ.ศ.๒๑๓๐ ในรัชสมัยสมเด็จพระนเรศวรมหาราชขณะที่ไทยติดพันศึกกับพม่า เขมรได้เข้ามารุกรานและกวาดต้อนผู้คนแถบปราจีนบุรีเพื่อนำกลับไปเขมร และได้ยึดเมืองปราจีนบุรีและเมืองนครนายก ขุนด่านได้รวบรวมชาวเมืองถอยไปตั้งหลักที่เขาชะโงกแล้วยกกำลังเข้าขับไล่เขมรออกจากนครนายกจนเขมรแตกพ่ายไป ยังมีเรื่องเล่าเกี่ยวกับความศักดิ์สิทธิ์ของท่านอีกว่าในสมัยสงครามโลกครั้งที่ ๒ ญี่ปุ่นนำกำลังพลไปตั้งที่เขาชะโงก และได้รื้อศาลเจ้าพ่อขุนด่านท่านจึงแสดงอภินิหารทำให้ทหารญี่ปุ่นล้มตายเป็นจำนวนมาก พระพุทธฉาย เป็นภาพเขียนสีติดอยู่กับชะโงกผาบนภูเขาเตี้ย ๆ ถัดจากเขาชะโงกมีวิหารครอบไว้ พระพุทธฉายนี้ ประวัติเดิมเป็นอย่างไรไม่ปรากฏแต่เล่ากันว่าสภาพเดิมเป็นภาพพระพุทธรูปปางต่าง ๆ เมื่อ พ.ศ. ๒๔๘๕ กรมแผนที่ทหารบกเข้าไปตั้งโรงงานหินอ่อนที่เชิงเขานี้ และได้เขียนตามรอยพระพุทธรูปเดิมให้ชัดเจนขึ้น ชาวบ้านนับถือกันว่าเป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์แห่งหนึ่ง ทุกกลางเดือน ๓ จะมีงานนมัสการเป็นประจำทุกปี ถ้าเราเดินไปทางด้านหลังวัดพระฉายจะพบ “น้ำตกพระฉาย” เป็นน้ำตกเล็ก ๆ ตกลงมาเป็นสายจากผาสูงประมาณ ๓๐ เมตร มายังแอ่งน้ำเบื้องล่างซึ่งสามารถเล่นน้ำได้ และจะมีน้ำมากในช่วงฤดูฝน นอกจากการเที่ยวชมสถานที่น่าสนใจดังกล่าว นักท่องเที่ยวสามารถขับรถหรือขี่จักรยานเที่ยวชมบริเวณได้ โดยบริเวณศูนย์บริการท่องเที่ยวมีจักรยานให้เช่า และยังมีสถานที่พัก ห้องประชุมสัมมนา ค่ายเยาวชน กิจกรรมกีฬาที่เปิดให้บุคคลภายนอกใช้บริการได้ เช่น สนามยิงปืน สนามกอล์ฟ สนุกเกอร์ คาราโอเกะ และสำหรับผู้ที่ต้องการจัดกิจกรรมกลุ่ม เช่น เดินป่า พักแรมที่เขาชะโงก กิจกรรมไต่หน้าผาจำลองและหน้าผาจริง ต้องติดต่อล่วงหน้าอย่างน้อย ๗ วัน สอบถามรายละเอียดได้ที่ศูนย์บริการท่องเที่ยวโทร. ๐ ๓๗๓๙ ๓๐๑๐-๕ ต่อ ๖๒๙๖๑-๓

วัดพราหมณีและอนุสรณ์สถานกองพลทหารญี่ปุ่นที่ ๓๗ ตั้งอยู่ตำบลสาริกา ประมาณกิโลเมตรที่ ๕ ทางไปน้ำตกสาริกา-นางรอง สมัยสงครามมหาเอเชียบูรพา พ.ศ. ๒๔๘๒-๒๔๘๘ กองพลทหารญี่ปุ่นที่ ๓๗ เคยมาตั้งทัพอยู่ที่วัดนี้ สมาคมทหารสหายสงครามกองพลญี่ปุ่นที่ ๓๗ จึงสร้างอนุสรณ์สถานขึ้นเมื่อปี พ.ศ. ๒๕๓๕ เพื่อเป็นที่ระลึกถึงดวงวิญญาณของบรรดาทหารสังกัดกองพลญี่ปุ่นที่ ๓๗ จำนวน ๗,๙๒๐ นาย ซึ่งเสียชีวิตในระหว่างสงคราม โดยนำอัฐิที่ฝังอยู่ในบริเวณวัดมาบรรจุในแท่นที่จัดสร้างขึ้น

นอกจากนี้ภายในบริเวณวัดพราหมณียังมีสวนสัตว์จำลองโดยมีรูปปูนปั้นสัตว์ป่ามากมาย เช่น ช้าง โค กระบือ กระทิง เก้ง กวาง และพระพุทธรูปเก่าแก่ทรงเครื่องดอกพิกุล พระโอษฐ์แดง เล่ากันว่าชาวลาวอพยพได้อัญเชิญมาเมื่อสมัยเวียงจันทน์แตก เรียกกันว่า “พระพุทธรูปปากแดง” ปกติโบสถ์ไม่เปิดถ้าประสงค์จะเข้าชมติดต่อขออนุญาตได้ที่เจ้าอาวาส

เมืองโบราณดงละคร ตั้งอยู่ที่ตำบลดงละคร ห่างจากตัวจังหวัดประมาณ ๙ กิโลเมตร ไปตามทางหลวงหมายเลข ๓๐๗๖ เลี้ยวขวาเข้าไปประมาณ ๖.๓ กิโลเมตร ผ่านวัดเจดีย์ทอง และเลี้ยวไปทางเดียวกับวัดดงละคร แต่เดิมเรียกกันว่า “เมืองลับแล” เป็นสถานที่ตั้งเมืองโบราณสมัยทวารวดีและขอม เนินดินดงละครหรือดงใหญ่มีเนื้อที่ประมาณ ๖ ตารางกิโลเมตร ภายในมีเมืองโบราณหรือดงเล็ก ลักษณะเป็นรูปไข่อยู่ค่อนไปทางทิศตะวันตกของเนินดิน มีคันดินเป็นกำแพง ๒ ชั้นชาวบ้านเรียกกันว่า “สันคูเมือง” และมีคูน้ำล้อมรอบ ลักษณะเดียวกับเมืองโบราณทั่วไปในสมัยทวารวดี ภายในเมืองน่าจะเป็นที่อยู่อาศัยของชนชั้นปกครอง ส่วนประชาชนทั่วไปน่าจะกระจายอยู่ในบริเวณที่ลุ่มรอบเมือง ความรุ่งเรืองที่เด่นชัดแบ่งเป็นสองช่วง ช่วงแรกเริ่มพุทธศตวรรษที่ ๑๔-๑๖ เป็นวัฒนธรรมแบบทวารวดี ช่วงที่สองราวพุทธศตวรรษที่ ๑๗-๑๙ เป็นวัฒนธรรมขอม และวัฒนธรรมก่อนอยุธยา พุทธศตวรรษที่ ๑๙ ชาวบ้านดงละครคงจะอพยพไปตั้งถิ่นฐานตามลำน้ำสายหลักในจังหวัดนครนายก สันนิษฐานว่าน่าจะมีความสำคัญเกี่ยวข้องกับเมืองศรีมโหสถที่จังหวัดปราจีนบุรี เพราะเมืองทั้งสองอยู่ห่างกันเพียง ๕๕ กิโลเมตร โบราณวัตถุที่ค้นพบบริเวณโบราณสถาน ได้แก่ เศษภาชนะดินเผา ภาชนะเคลือบสีฟ้า ลูกปัดแก้ว ลูกปัดหิน เบี้ยดินเผา แผ่นตะกั่ว ตุ้มหูสำริด แผ่นทองคำ เศียรพระพุทธรูปกะไหล่ทอง สถูปศิลาแลง แหวนสำริด กำไลสำริด เป็นต้น

สำหรับตำนานเมืองนั้นเล่ากันว่า เมืองนี้เคยเป็นเมืองของราชินีขอมซึ่งเป็นที่รโหฐานผู้อื่นไม่สามารถเข้าออกได้ง่ายนัก ประกอบกับลักษณะของบริเวณเมืองมีต้นไม้สูงขึ้นอยู่ทั่วไปใครเข้าไปแล้วอาจหาทางออกไม่ได้ จะต้องวนเวียนอยู่ในดงนั้นเอง และวันโกนวันพระจะได้ยินเสียง กระจับปี่ ซอ ปี่พาทย์ มโหรีขับกล่อมคล้าย ๆ กับมีการเล่นละครในวัง ชาวบ้านจึงเรียกกันว่า “ดงละคร” หรืออีกนัยหนึ่งคำว่า “ดงละคร” นั้นอาจเพี้ยนมาจาก“ดงนคร” กรมศิลปากรได้ประกาศขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานแห่งชาติ เมื่อวันที่ ๘ มีนาคม พ.ศ. ๒๔๗๘

อำเภอบ้านนา

อำเภอปากพลี

อำเภอองครักษ์

กิจกรรมที่น่าสนใจแหล่งท่องเที่ยวเชิงเกษตร

จักรยานเสือภูเขา เป็นกิจกรรมที่สามารถทำได้ทั้งปี การขี่จักรยานควรเริ่มตั้งแต่เช้ามืด เพราะการขี่แต่ละเส้นทางใช้เวลาอย่างน้อย ๒ ชั่วโมงขึ้นไป นอกจากแดดไม่ร้อนแล้วยังได้ดื่มด่ำกับธรรมชาติ สวย ๆ ยามเช้าได้อย่างเต็มที่ ททท. สำนักงานภาคกลางเขต ๘ จัดเส้นทางไว้ทั้งหมด ๔ เส้นทาง ได้แก่

• เส้นทางที่ ๑ วังตะไคร้-วังยาว ระยะทางประมาณ ๒๒ กิโลเมตร เริ่มต้นที่บริเวณเชิงสะพานวังตะไคร้ มองเห็นวิวทิวทัศน์ ระหว่างเส้นทางผ่านสวนผลไม้ ทุ่งนา เทือกเขา และที่ตั้งแค้มป์
• เส้นทางที่ ๒ เขาชะโงก-เขาทุเรียน ระยะทางประมาณ ๒๔ กิโลเมตร เริ่มต้นที่จักรดาวรีสอร์ท ระหว่างทางจะมองเห็นวิวทิวทัศน์ของ โรงเรียนนายร้อย จปร. เทือกเขา สวนผลไม้ และอ่างเก็บน้ำ
• เส้นทางที่ ๓ วัดพราหมณี-เขามดดำ ระยะทาง ๓๑ กิโลเมตร เริ่มต้นที่บริเวณวัดพราหมณี มองเห็นวิวทิวทัศน์ของเทือกเขา สวนผลไม้ ทุ่งนา และสวนนก
• เส้นทางที่ ๔ วัดคีรีวัน-วัดเนินหอม ระยะทาง ๔๓ กิโลเมตร เริ่มต้นที่วัดคีรีวัน ผ่านอ่างเก็บน้ำคลองสีเสียด วัดถาวรนิมิต ทุ่งนา บ้านพักอาศัย และเทือกเขา เส้นทางนี้สามารถขี่จักรยานได้ในเวลาเย็นอีกด้วย

นักท่องเที่ยวสามารถเช่าจักรยานได้ที่

• แพ แคนู แคมป์ โทร. ๐ ๓๗๓๘ ๕๐๔๒, ๐ ๑๘๖๓ ๔๑๙๗
• คยัค มาสเตอร์ โทร. ๐ ๓๗๓๙ ๓๒๔๕, ๐ ๑๕๙๑ ๑๖๓๕
• แก่งสามชั้น คยัค เซ็นเตอร์ โทร. ๐ ๙๙๓๑ ๘๒๕๕, ๐ ๑๓๗๗ ๒๙๒๒
• สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย สำนักงานภาคกลางเขต ๘ โทร. ๐ ๓๗๓๑ ๒๒๘๒, ๐ ๓๗๓๑ ๒๒๘๔

ท่องไพรเขาใหญ่-นครนายก จัดในช่วงเดือนธันวาคม-มิถุนายน ของทุกปี (กิจกรรมนี้งดในช่วงฤดูฝน) โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเป็นการส่งเสริมการท่องเที่ยวของจังหวัดเพื่อศึกษาธรรมชาติและระบบนิเวศวิทยา เพื่อเสริมสร้างความรู้ความเข้าใจ ตลอดจนให้นักท่องเที่ยวเห็นความสำคัญในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อม อีกทั้งยังเพิ่มพูนรายได้ให้แก่ประชาชนในท้องถิ่นด้วย
อุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ ครอบคลุมพื้นที่ ๔ จังหวัด ได้แก่ นครนายก นครราชสีมา ปราจีนบุรี และสระบุรี มีเนื้อที่ประมาณ ๒,๑๖๘ ตารางกิโลเมตร หรือ ๑,๓๕๕,๓๙๖ ไร่ ลักษณะภูมิประเทศประกอบด้วยป่าดิบ ป่าโปร่ง ธารน้ำ น้ำตก สัตว์ป่า และพันธุ์ไม้ป่านานาชนิด สามารถไปเที่ยวได้ทุกฤดูกาลแต่ช่วงที่นักท่องเที่ยวนิยมไปเที่ยวมากที่สุดคือ ในช่วงฤดูหนาว ประมาณเดือนตุลาคม-กุมภาพันธ์ ซึ่งในตอนกลางคืนอากาศหนาวเย็นจนถึงเช้า ยอดเขาที่สูงที่สุดในเทือกเขาใหญ่ คือ ยอดเขาร่ม มีความสูงจากระดับน้ำทะเล ๑,๓๕๑ เมตร อุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ได้รับสมญานามว่าเป็น “อุทยานมรดกของอาเซียน” ประกาศเป็นอุทยานแห่งชาติเมื่อวันที่ ๑๘ กันยายน พ.ศ. ๒๕๐๕ นับเป็นอุทยานแห่งชาติแห่งแรกของประเทศ

สำหรับเส้นทางในการเดินป่าท่องไพรที่ทางจังหวัดนครนายกจัดขึ้น มีด้วยกัน ๔ เส้นทางเริ่มต้นจากน้ำตกนางรอง โดยใช้เส้นทางในอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่และใกล้เคียงเป็นหลัก

• เส้นทางที่ ๑ น้ำตกนางรอง-อุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ ผ่านน้ำตกไทรยองหิน น้ำตกเหวมหศักดิ์ น้ำตกนางนอน น้ำตกตาดตาโม่ง น้ำตกตาดตาคง น้ำตกตาดตาภู่ น้ำตกมะนาว ระยะทางประมาณ ๒๕ กิโลเมตร ใช้เวลาเดินทาง ๓ วัน ๒ คืน
• เส้นทางที่ ๒ น้ำตกนางรอง-น้ำตกแม่ปล้อง เดินไปตามลำคลองวังตะไคร้ ห้วยสมพุงใหญ่ ผ่านชายหาดแก่งหินและลานหิน จนถึงน้ำตกแม่ปล้อง ระยะทางไป-กลับ ๑๖ กิโลเมตร ใช้เวลาเดินทาง ๒ วัน ๑ คืน
• เส้นทางที่ ๓ น้ำตกนางรอง- น้ำตกไทรยองหิน-คลองร่วมเขาทะโมน เดินลัดเลาะไปตามลำคลองนางรอง ผ่านกลุ่มน้ำตกไทรยองหิน ถ้ำค้างคาว คลองร่วม เดินลงทางเขาทะโมน ระยะทางประมาณ ๑๔ กิโลเมตร ใช้เวลาเดินทาง ๒ วัน ๑ คืน หรือไป-กลับ ภายใน ๑ วัน
• เส้นทางที่ ๔ น้ำตกนางรอง-น้ำตกไทรยองหิน เดินตามลำคลองนางรอง ผ่านกลุ่มน้ำตกไทรยองหิน ถ้ำค้างคาว ชมน้ำตกเหวมหศักดิ์ และเดินกลับเส้นทางเดิม ระยะทางไป-กลับ ๘ กิโลเมตร ใช้เวลา ๑ วัน

ทางจังหวัดนครนายกจะจัดคนนำทางและลูกหาบให้ นอกจากนี้ยังมีเต็นท์ เปล และถุงนอน ฯลฯ ไว้บริการให้เช่าด้วย สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมที่สำนักงานจังหวัดนครนายก โทร. ๐ ๓๗๓๑ ๑๒๗๓

สนามกอล์ฟ

1. สนามกอล์ฟไพรม์ซิตี้ คลอง ๑๕ กม.๓๗ ถ.รังสิต-นครนายก ต.บางปลากด อ.องครักษ์ โทร. ๐ ๓๗๓๓ ๒๒๔๓
2. สนามกอล์ฟโรงเรียนนายร้อย จปร. เขาชะโงก ต.พรหมณี อ.เมือง โทร. ๐ ๓๗๓๙ ๓๑๕๔, ๐ ๓๗๗๓๙ ๓๐๐๑
3. สนามกอล์ฟรอยัลฮิลส์ ๑๐๐/๓ หมู่ ๒ กม.๑๔ ถ.สาริกา-นางรอง ต.สาริกา อ.เมือง โทร. ๐ ๓๗๓๘ ๕๐๙๐-๔, ๐ ๓๗๓๘ ๕๒๑๐-๕ (๑๘ หลุม)
4. สนามกอล์ฟวอเตอร์มิลล์ ๔๔ ม. ๒ คลอง ๑๔ ต.โพธิ์แทน อ.องครักษ์ โทร. ๐ ๒๕๔๖ ๓๓๙๒-๔, ๐ ๒๙๐๕ ๙๐๓๖, ๐ ๒๙๐๕ ๘๙๓๘
5. สนามกอล์ฟอาทิตยา รอยัล คันทรีคลับ คลอง ๑๕ กม.๙ ถ.รังสิต-นครนายก อ.องครักษ์ โทร. ๐ ๒๕๖๙ ๑๓๘๗-๘