สัพเพเหระ

ประวัติความเป็นมา

พังงา เป็นจังหวัดที่มีภูมิประเทศส่วนใหญ่เป็นป่าเขา มีพื้นที่ ๔,๑๗๐.๘๙๕ ตารางกิโลเมตร อยู่ห่างจากกรุงเทพฯ ประมาณ ๗๘๘ กิโลเมตร ชื่อของจังหวัดพังงานั้นเดิมน่าจะเรียกว่า “เมืองภูงา” ตามชื่อเขางา หรือเขาพังงา ซึ่งอยู่ในตัวเมืองพังงาในปัจจุบัน เมื่อตั้งเมืองขึ้นจึงเรียกกันว่า “เมืองภูงา” เมืองภูงานี้อาจจะตั้งชื่อให้คล้องจองเป็นคู่กับเมืองภูเก็ตมาแต่เดิมก็ได้ แต่เหตุที่เมืองภูงากลายเป็นเมืองพังงานั้น สันนิษฐานว่าน่าจะมาจากเมืองภูงาเป็นเมืองที่มีแร่อุดมสมบูรณ์จึงมีฝรั่งมาติดต่อซื้อขายแร่ดีบุกกันมาก และฝรั่งเหล่านี้คงจะออกเสียงเมืองภูงาเป็นเมือง “พังงา” เพราะแต่เดิมฝรั่งเขียนเมืองภูงาว่า PHUNGA หรือ PUNGA ซึ่งอาจอ่านว่า ภูงา หรือจะอ่านว่า พังงา หรือ พังกา ก็ได้

ประวัติศาสตร์เมืองพังงา

จากพงศาวดารปรากฏว่าก่อนสมัยกรุงรัตนโกสินทร์นั้น เมืองพังงาเป็นเมืองแขวงขึ้นอยู่กับเมืองตะกั่วป่า จนกระทั่งถึงสมัยรัชกาลที่ ๑ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์จึงได้ยกฐานะขึ้นเป็นเมืองเทียบเท่าเมืองตะกั่วป่า เมืองตะกั่วทุ่ง และโอนเมืองจากฝ่ายกรมท่ามาขึ้นเป็นฝ่ายกลาโหมตั้งแต่นั้นมา ต่อมาสมัยรัชกาลที่ ๓ ทรงมีพระราชดำริที่จะปรับปรุงบูรณะหัวเมืองชายฝั่งตะวันตกที่ถูกพม่าตี จึงได้แต่งตั้งข้าราชการมาเป็นเจ้าเมือง และให้ขึ้นตรงต่อกรุงเทพฯ โดยแต่งตั้งให้พระยาบริรักษ์ภูธร (แสง ณ นคร) เป็นเจ้าเมืองพังงาคนแรกในปี ๒๓๘๓ ต่อมาเมืองตะกั่วทุ่งถูกยุบเป็นอำเภอขึ้นกับเมืองพังงา ครั้นถึงสมัยรัชกาลที่ ๗ เกิดภาวะเศรษฐกิจตกต่ำ ที่ประชุมเทศาภิบาลมณฑลภูเก็ตจึงมีมติให้ยุบเมืองตะกั่วป่าขึ้นกับจังหวัดพังงาด้วย ตั้งแต่ พ.ศ. ๒๔๗๔ เป็นต้นมา แรกเริ่มที่ตั้งเป็นเมืองนั้นสถานที่ราชการอยู่ที่บ้านชายค่าย ต่อมา พ.ศ. ๒๔๗๓ จึงได้มาสร้างศาลากลางจังหวัดขึ้นที่บ้านท้ายช้าง ครั้น พ.ศ. ๒๕๑๕ จึงได้สร้างศาลากลางหลังใหม่ขึ้นบริเวณหน้าถ้ำพุงช้างจนถึงปัจจุบัน

อาณาเขต

ทิศเหนือ ติดต่อกับจังหวัดระนอง และจังหวัดสุราษฎร์ธานี
ทิศใต้ ติดต่อกับจังหวัดภูเก็ต และทะเลอันดามัน
ทิศตะวันออก ติดต่อกับจังหวัดสุราษฎร์ธานี และจังหวัดกระบี่
ทิศตะวันตก ติดต่อกับทะเลอันดามัน

การเดินทาง

รถยนต์

สามารถใช้ได้สองเส้นทางได้แก่ เส้นทางแรก จากกรุงเทพฯ ไปตามทางหลวงหมายเลข ๔ ผ่านจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ชุมพร ระนอง จากนั้นจึงเข้าสู่ตัวเมืองจังหวัดพังงา รวมระยะทาง ๗๘๘ กิโลเมตร ใช้เวลาในการเดินทาง ๑๒ ชั่วโมง
เส้นทางที่สอง จากกรุงเทพฯ ใช้เส้นทางหลวงหมายเลข ๔ ไปจนถึงจังหวัดชุมพร และจากจังหวัดชุมพรให้ตรงไปใช้ทางหลวงหมายเลข ๔๑ ผ่านอำเภอท่าฉาง จังหวัดสุราษฎร์ธานี แล้วแยกขวาเข้าทางหลวงหมายเลข ๔๐๑ จนถึงอำเภอบ้านตาขุน จังหวัดสุราษฎร์ธานี จากนั้นใช้ทางหลวงหมายเลข ๔๑๕ ผ่านอำเภอทับปุดเข้าสู่ตัวเมืองพังงา

รถโดยสารประจำทาง

บริษัท ขนส่ง จำกัด มีรถโดยสารประจำทางปรับอากาศ กรุงเทพฯ-พังงา บริการทุกวัน ออกจากสถานีขนส่งสายใต้ ถนนบรมราชชนนี ใช้เวลาในการเดินทางประมาณ ๑๐ ชั่วโมง สอบถามรายละเอียดได้ที่ โทร. ๐ ๒๔๓๕ ๕๖๐๕, ๐ ๒๔๓๔ ๗๑๙๒, ๐ ๒๔๓๓ ๙๕๒๗ และบริษัทเดินรถเอกชน คือ บริษัท ลิกไนซ์ทัวร์ โทร. ๐ ๒๔๓๕ ๕๐๑๖ สถานีพังงา ถนนเพชรเกษม (หลังธนาคารหลวงไทย) โทร. ๐ ๗๖๔๑ ๒๓๐๐, ๐ ๗๖๔๑ ๒๐๑๔ www.transport.co.th

รถไฟ

การรถไฟแห่งประเทศไทย มีขบวนรถไฟออกจากกรุงเทพฯ ไปลงที่สถานีพุนพิน จังหวัดสุราษฎร์ธานี แล้วต่อรถโดยสารประจำทางไปจังหวัดพังงาอีกประมาณ ๒ ชั่วโมง สอบถามรายละเอียดได้ที่ สถานีรถไฟหัวลำโพง โทร. ๑๖๙๐, ๐ ๒๒๒๐ ๔๓๓๔, ๐ ๒๒๒๐ ๔๔๔๔ (สำรองตั๋วทางโทรศัพท์ ๓ วันขึ้นไป แต่ไม่เกิน ๖๐ วัน) หรือ www.railway.co.th

เครื่องบิน

บริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน) ไม่มีเที่ยวบินบินตรงไปจังหวัดพังงา แต่สามารถใช้เส้นทางบิน กรุงเทพฯ-ภูเก็ต จากนั้นต่อรถโดยสารประจำทางไปจังหวัดพังงาประมาณ ๕๘ กิโลเมตร สอบถามรายละเอียด โทร. ๑๕๖๖, ๐ ๒๒๘๐ ๐๐๖๐, ๐ ๒๖๒๘ ๒๐๐๐ สาขาภูเก็ต โทร. ๐ ๗๖๒๑ ๑๑๙๕ www.thaiairways.com

บริษัท บางกอกแอร์เวย์ส จำกัด มีเที่ยวบินระหว่างกรุงเทพฯ-ระนอง เฉพาะวันจันทร์ พุธ ศุกร์ และอาทิตย์ วันละ ๑ เที่ยว จากนั้นสามารถต่อรถโดยสารประจำทางไปจังหวัดพังงา ใช้เวลาในการเดินทางประมาณ ๓ ชั่วโมง สอบถามรายละเอียดได้ที่ โทร. ๐ ๒๒๒๙ ๓๔๕๖ สาขาระนอง โทร. ๐ ๗๗๘๓ ๕๐๙๖-๗ www.bangkokair.com

นอกจากนั้นจากจังหวัดพังงา มีรถโดยสารไปยังจังหวัดต่าง ๆ คือ ภูเก็ต กระบี่ ตรัง พัทลุง หาดใหญ่ สงขลา ปัตตานี นราธิวาส สุไหง-โกลก อำเภอบ้านตาขุน อำเภอพุนพิน จังหวัดสุราษฏร์ธานี และจากอำเภอเมืองมีรถประจำทางจากตลาดไปท่าเรือท่าด่านศุลกากร ที่สามารถเช่าเรือไปอุทยานแห่งชาติอ่าวพังงาได้ด้วย

ระยะทางจากอำเภอเมืองสงขลาไปอำเภอต่าง ๆ

• อำเภอตะกั่วทุ่ง ๑๒ กิโลเมตร
• อำเภอทับปุด ๒๖ กิโลเมตร
• อำเภอกะปง ๔๗ กิโลเมตร
• อำเภอท้ายเหมือง ๕๗ กิโลเมตร
• อำเภอเมืองตะกั่วป่า ๖๕ กิโลเมตร
• อำเภอคุระบุรี ๑๒๕ กิโลเมตร
• อำเภอเกาะยาว ๑๓๘ กิโลเมตร
  

ร้านอาหาร

ร้านจำหน่ายสินค้าพื้นเมืองและของที่ระลึก

จังหวัดพังงามีสินค้าพื้นเมือง และของที่ระลึกมากมายซึ่งนักท่องเที่ยวสามารถนำมาเป็นของฝากได้หลายอย่าง มีวางขายอยู่ตามตลาด และร้านค้าทั่วไปได้แก่

1. สมเกียรติ ต.กระโสม (ลูกตาลเชื่อมน้ำผึ้ง)
2. จิ๋วเบเกอรี่ ๖/๑๐ ถ.เพชรเกษม โทร. ๐ ๗๖๔๒ ๑๕๒๑ (ขนมเต้าส้อ)
3. ศิริพร ๑๘๕ ซ.ริมถนน ต.ศรีเมือง โทร. ๐ ๗๖๔๓ ๑๖๓๗ (กุนเชียง, หมูหยอง)
4. ตวงรัตน์ ๒๐๒ ซ.ริมถนน ถ.ราษฎร์บำรุง (ขนมเต้าส้อ, ขนมจีบไส้สังขยา)

สถานที่พัก

(ราคาห้องพักในเอกสารนี้เปลี่ยนแปลงได้ โปรดสอบถามจากโรงแรมก่อนเข้าพัก)

แฮปปี้ลากูนบังกาโล
ที่อยู่ : ตะกั่วป่า 13/34 หมู่7 ตำบลคึกคัก อำเภอตะกั่วป่า จ.พังงา
โทร : 0 7642 3409    แฟกซ์ : 0 7642 0094,0 7642 3409
Email : happylagoon2004@yahoo.com

จำนวนที่พัก 22 ห้อง, ราคา 600 - 1,000 บาท

หมายเลขโทรศัพท์สำคัญ

1. ประชาสัมพันธ์จังหวัด โทร. ๐ ๗๖๔๑ ๑๓๘๘
2. โรงพยาบาลตะกั่วป่า โทร. ๐ ๗๖๔๒ ๑๗๗๐
3. โรงพยาบาลพังงา โทร. ๐ ๗๖๔๑ ๒๐๒๓, ๐ ๗๖๔๑ ๑๖๑๖
4. สถานีตำรวจภูธร โทร. ๐ ๗๖๔๑ ๒๐๗๓, ๐ ๗๖๔๑ ๒๐๗๕
5. ตำรวจทางหลวง โทร. ๑๑๙๓
6. ตำรวจท่องเที่ยว โทร. ๑๑๕๕
7. กรมอุตุนิยมวิทยา โทร. ๑๑๘๒
8. สอบถามหมายเลขโทรศัพท์ โทร. ๑๑๓๓
   

เทศกาลงานประเพณี

สถานที่ท่องเที่ยว

อำเภอเมือง

1. เมืองพังงา เป็นเมืองที่สงบเงียบดูเรียบง่าย และเป็นอำเภอที่มีภูเขารูปลักษณะสวยงามแปลกตาตลอดเส้นทาง ภูเขาเหล่านี้มีต้นไม้เขียวครึ้มขึ้นปกคลุม ทำให้ดูชุ่มชื้นเย็นสบาย มีถนนหนทางที่สะอาด ตึกสองข้างทางยังเป็นตึกเตี้ย ๆ ที่ไม่บดบังความสวยงามของทิวทัศน์ธรรมชาติ เป็นเมืองที่เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการความเรียบง่ายในการพักผ่อนอยู่กับธรรมชาติไม่มีแสงสี และก่อนจะเข้าถึงตัวเมืองพังงา จะมองเห็น “เขารูปช้าง” สูงตระหง่านแต่ไกล ถือเป็นสัญลักษณ์ของจังหวัด

4. วนอุทยานสระนางมโนห์รา อยู่ตำบลนบปริง ในเขตป่าสงวนแห่งชาติป่าเขาทอยนางหงษ์ มีพื้นที่ทั้งหมด ๑๘๐ ไร่ พื้นที่โดยทั่วไปเป็นภูเขาหินปูนเป็นแนวยาวจากทิศตะวันออกเฉียงเหนือไปทิศใต้ เป็นป่าประเภทป่าดงดิบหรือป่าฝน วนอุทยานฯ ร่มรื่นด้วยต้นไม้ใหญ่ มีลำธารไหลจากป่าต้นน้ำที่อยู่บนสันเขาผ่านหุบเขาทั้งพื้นที่ราบ และพื้นที่ต่างระดับทำให้เกิดน้ำตกขนาดเล็ก มีไม้ทางเศรษฐกิจคือ ไม้หลุมพอ ตะเคียน จำปาป่า สัตว์ป่า ได้แก่ เลียงผา ลิง ค่าง หมูป่า ปลาเสือ ปลาพลวงหิน ตะพาบน้ำ ที่มาของชื่อวนอุทยาน “สระนางมโนราห์” ตามความเชื่อเล่าว่ามีนางกินรี ๗ ตน บินจากเขาไกรลาศมาเล่นน้ำในสระ แล้วพรานบุญใช้บ่วงบาศจับน้องสุดท้อง ที่ชื่อว่ามโนราห์ไว้ได้ เพื่อนำไปถวายพระสุธน ชาวบ้านจึงใช้เรียกชื่อสระนี้

สถานที่น่าสนใจภายในเขตวนอุทยานฯ ได้แก่

น้ำตกสระนางมโนราห์ มีลักษณะเป็นแอ่งน้ำขนาดกลาง และมีน้ำตกขนาดเล็กที่มีน้ำไหลตลอดทั้งปี
ถ้ำเปลือกหอย อยู่ห่างจากที่ทำการ ๑,๓๐๐ เมตร เป็นถ้ำขนาดกลางที่มีสุสานหอยอยู่ภายใน เส้นทางเดินเป็นทางลาด เดินสบาย
ถ้ำขี้ค้างคาว อยู่ห่างจากที่ทำการ ๒,๓๐๐ เมตร เป็นถ้ำที่มีขนาดใหญ่กว่าถ้ำเปลือกหอย มีค้างคาวอาศัยอยู่จำนวนมาก

ทางเดินไม่ลาดชันสามารถเดินเที่ยวได้เอง

ถ้ำแก้ว อยู่ห่างจากที่ทำการ ๓ กิโลเมตร เป็นถ้ำที่มีขนาดใหญ่กว่าถ้ำขี้ค้างคาว อยู่ห่างจากถ้ำขี้ค้างคาวประมาณ ๑,๕๐๐ เมตร ในถ้ำมีหินงอก หินย้อยสวยงาม การเดินเที่ยวถ้ำแก้วจะต้องมีเจ้าหน้าที่นำทาง
นอกจากนี้วนอุทยานฯ มีเส้นทางศึกษาธรรมชาติซึ่งมีป้ายสื่อความหมายแสดงความเป็นอยู่ร่วมกันของพืชและสัตว์ ระยะทาง ๒ กิโลเมตร ใช้เวลาในการเดินประมาณ ๑ ชั่วโมง นักท่องเที่ยวสามารถเดินได้เอง ไม่ต้องมีเจ้าหน้าที่นำทาง
ที่พัก วนอุทยานฯ ไม่มีบ้านพัก แต่มีสถานที่กางเต็นท์ไว้บริการนักท่องเที่ยวต้องนำเต็นท์ และเครื่องนอนพร้อมอุปกรณ์ในการพักแรมมาเอง และทางวนอุทยานฯ มีบริการร้านอาหาร เปิดตั้งแต่เวลา ๐๙.๐๐ – ๑๖.๓๐ น. สอบถามรายละเอียดได้ที่ หัวหน้าวนอุทยานสระนางมโนราห์ ตำบลนบปริง อำเภอเมือง จังหวัดพังงา ๘๒๐๐๐
การเดินทาง จากตัวเมืองพังงาใช้ทางหลวงหมายเลข ๔ ถนนเพชรเกษม ไปทางตำบลนบปริง ห่างจากตัวเมืองประมาณ ๔ กิโลเมตร จะมีป้ายวนอุทยานฯ เลี้ยวขวาเข้าไป ๔ กิโลเมตร

6. เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าโตนปริวรรต อยู่ตำบลสองแพรก มีพื้นที่ ๑๐๐,๐๐๐ ไร่ ร่มรื่นด้วยพันธุ์ไม้ต่าง ๆ มีน้ำตกโตนปริวรรต หรือชาวบ้านเรียกว่า “น้ำตกสองแพรก” ห่างจากเขตรักษาพันธุ์ฯ ๑๐๐ เมตร เป็นน้ำตกไม่สูงนักเบื้องล่างเป็นแอ่งน้ำที่ยังมีเศษแร่ตกค้างอยู่ ช่วงหน้าฝนน้ำจะไหลแรง มีเส้นทางศึกษาธรรมชาติ ระยะทาง ๒ กิโลเมตร ตามเส้นทางสามารถจะเห็น บัวผุด เป็นพันธุ์ไม้ที่มีดอกใหญ่ที่สุดในโลก เส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ ๘๐ เซนติเมตร เป็นพืชกาฝากเกาะกินรากไม้เถาชื่อ ย่านไก่ต้ม กลีบดอกมี ๕ กลีบ มีสีน้ำตาลแดง เป็นพืชที่หาดูได้ยากจะเกิดเฉพาะป่าที่มีความสมบูรณ์ ออกดอกปลายหน้าฝนประมาณเดือนตุลาคม นอกจากนั้นตามเส้นทางจะสังเกตเห็น เหมืองเก่าร่องรอยแห่งอดีต จุดดูนก ซึ่งแสดงให้เห็นถึงความสมบูรณ์ของป่า ผ่านน้ำตกหินเพิง ซึ่งถือเป็นแหล่งต้นน้ำ เป็นต้น การเดินศึกษาต้องมีเจ้าหน้าที่นำทาง ใช้เวลาประมาณ ๑ ชั่วโมง

ปัจจุบันมีบริษัทนำเที่ยวจัดกิจกรรมท่องเที่ยวทั้งนั่งช้างผ่านป่าชมธรรมชาติสองข้างทางของลำธารซึ่งยังคงความบริสุทธิ์ของป่าที่ยังไม่มีใครเข้าไปรุกราน และล่องแก่ง ที่นี่มีเกาะแก่งมากทำให้สนุกสนานและตื่นเต้นเหมาะสำหรับผู้ที่รักการผจญภัย โดยใช้เวลาในการล่องแก่งประมาณ ๔๕ นาที และสามารถล่องได้ตลอดทั้งปี
ที่พัก มีบ้านพักไว้บริการนักท่องเที่ยว จำนวน ๒ หลัง และมีที่กางเต็นท์โดยนักท่องเที่ยวจะต้องนำเต็นท์มาเอง ติดต่อขอรายละเอียดได้ที่ เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าโตนปริวรรต หมู่ ๒ ตำบลสองแพรก อำเภอเมือง จังหวัดพังงา ๘๒๐๐๐
การเดินทาง รถยนต์ เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าฯ อยู่ห่างจากตัวเมืองประมาณ ๕ กิโลเมตร จากทางหลวงหมายเลข ๔ เลี้ยวขวาที่บ้านสองแพรกเข้าไปประมาณ ๑๐ กิโลเมตร รถโดยสารประจำทาง สามารถนั่งรถสายกรุงเทพฯ-พังงา มาลงที่สถานีเดินรถโดยสารประจำทางจังหวัดพังงาแล้วทางเจ้าหน้าที่เขตฯ จะมารับ โดยต้องติดต่อล่วงหน้า

7. อุทยานแห่งชาติอ่าวพังงา มีพื้นที่ประมาณ ๒๕๐,๐๐๐ ไร่ ครอบคลุมอำเภอเมืองพังงา อำเภอตะกั่วทุ่ง และอำเภอเกาะยาว อุทยานฯ แห่งนี้เป็นอุทยานแห่งชาติประเภทชายฝั่งทะเลแห่งที่สองของประเทศ พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นทะเล และเกาะน้อยใหญ่ มีเขาหินปูนลักษณะต่าง ๆ ที่มีความงามแตกต่างกันไปตามลักษณะของหิน สมบูรณ์ด้วยป่าชายเลน และยังเป็นแหล่งขยายพันธุ์สัตว์น้ำอีกด้วย ประกาศเป็นเขตอุทยานแห่งชาติ เมื่อวันที่ ๒๙ เมษายน พ.ศ. ๒๕๒๔ ช่วงที่เหมาะจะมาท่องเที่ยวคือ เดือนธันวาคมถึงเดือนเมษายน ส่วนเดือนพฤษภาคมถึงตุลาคมเป็นช่วงที่ฝนตกชุก คลื่นลมแรง

สถานที่น่าสนใจภายในเขตอุทยานฯ ได้แก่