สัพเพเหระ

ประวัติความเป็นมา

ประจวบคีรีขันธ์ เป็นจังหวัดหนึ่งในภาคกลางตอนล่างซึ่งมีเขตแดนติดต่อกับภาคใต้ และมีแหล่งท่องเที่ยวที่น่าสนใจหลายแห่งไม่ว่าจะเป็นชายหาดต่างๆ หมู่เกาะหรือป่าเขาลำเนาไพร เป็นสถานที่ตากอากาศเก่าแก่ตั้งแต่รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว จากหลักฐานทางประวัติศาสตร์ ประจวบคีรีขันธ์เคยเป็นที่ตั้งของเมืองนารัง สมัยกรุงศรีอยุธยาเป็นราชธานี ต่อมาในสมัยรัชกาลที่ ๒ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ได้ตั้งเมืองขึ้นใหม่ขึ้นที่ปากคลองอีรม ชื่อว่า เมืองบางนางรม และในสมัยรัชกาลที่ ๔ ได้รวบรวมเมืองบางนางรม เมืองกุย และเมืองคลองวาฬเป็นเมืองประจวบคีรีขันธ์ ซึ่งแปลว่าเมืองที่มีภูเขาเป็นหมู่ๆ โดยมีที่ว่าการเมืองอยู่ที่เมืองกุย จนกระทั่งพ.ศ. ๒๔๔๑ จึงย้ายที่ว่าการเมืองมาอยู่ที่อ่าวเกาะหลัก หรืออ่าวประจวบ ซึ่งเป็นที่ตั้งของตัวเมืองประจวบคีรีขันธ์ในปัจจุบัน
จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ มีพื้นที่ประมาณ ๖,๓๖๗.๖๒๐ ตารางกิโลเมตร ลักษณะพื้นที่แคบเป็นคาบสมุทรยาวลงไปทางใต้ โดยมีส่วนที่แคบที่สุดจากเขตแดนไทย-พม่าด้านตะวันตกจนถึงฝั่งทะเลด้านตะวันออกเป็นระยะทางประมาณ ๑๒ กิโลเมตรอยู่บริเวณด่านสิงขร ท้องที่ตำบลคลองวาฬ อำเภอเมือง และมีความยาวจากเหนือจรดใต้เป็นระยะทางประมาณ ๒๑๒ กิโลเมตร

แบ่งการปกครองออกเป็น ๗ อำเภอ และ ๑ กิ่งอำเภอ คือ อำเภอเมืองประจวบคีรีขันธ์ อำเภอหัวหิน อำเภอปราณบุรี อำเภอกุยบุรี อำเภอทับสะแก อำเภอบางสะพาน อำเภอบางสะพานน้อย และกิ่งอำเภอสามร้อยยอด

อาณาเขต

ทิศเหนือ ติดต่อกับจังหวัดเพชรบุรี
ทิศใต้ ติดต่อกับจังหวัดชุมพร
ทิศตะวันออก ติดต่อกับอ่าวไทย
ทิศตะวันตก ติดต่อกับสหภาพเมียนมาร์โดยมีเทือกเขาตะนาวศรีเป็นเส้นกั้นพรมแดน

การเดินทาง

รถยนต์ จากกรุงเทพฯ สามารถเดินทางได้ 2 เส้นทาง คือ

• เส้นทางแรก ใช้เส้นทางสายธนบุรี-ปากท่อ (ทางหลวงหมายเลข 35) ผ่านจังหวัดสมุทรสาคร สมุทรสงครามแล้วเลี้ยวซ้ายเข้าถนนเพชรเกษม (ทางหลวงหมายเลข 4) ผ่านจังหวัดเพชรบุรี เข้าสู่ตัวจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ รวมระยะทางประมาณ 280 กิโลเมตร ใช้เวลาเดินทางประมาณ 3 ชั่วโมงครึ่ง
• เส้นทางที่สอง ใช้เส้นทางสายเพชรเกษม ทางหลวงหมายเลข 4 ผ่านพุทธมณฑล นครปฐม ราชบุรี เพชรบุรี เข้าสู่จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ รวมระยะทางประมาณ 320 กิโลเมตร ใช้เวลาเดินทางประมาณ 4 ชั่วโมง

รถไฟ จากสถานีรถไฟหัวลำโพงมีบริการขบวนรถไฟสายใต้ผ่านหัวหิน ปราณบุรีและประจวบคีรีขันธ์ ทุกวัน รถไฟท้องถิ่นมีขบวนรถกรุงเทพฯ-หัวหิน ออกจากกรุงเทพฯ 09.25 น. ถึงหัวหิน 13.45 น. และวันเสาร์-อาทิตย์และวันหยุดนักขัตฤกษ์ มีขบวนรถนำเที่ยวสวนสนประดิพัทธ์แบบเช้าไปเย็นกลับ หรือ จากสถานีรถไฟธนบุรี มีขบวนรถไฟธนบุรี-หลังสวน ออกเวลา 07.20 น. ถึงหัวหิน 11.52 น. สอบถามเพิ่มเติมได้ที่ หน่วยบริการเดินทาง การรถไฟแห่งประเทศไทย โทร. 1690, 0 2220 4334

อัตราค่าโดยสาร

• สถานีต้นทาง : กรุงเทพ
• สถานีปลายทาง : ประจวบคิรีขันธ์
• ระยะทาง : 318 กิโลเมตร
• อัตราค่าโดยสาร(ไม่รวมค่าธรรมเนียม)
• ชั้นที่1 : 272 บาท
• ชั้นที่2 : 135 บาท
• ชั้นที่3 : 58 บาท

รถโดยสารประจำทาง จากสถานีขนส่งสายใต้ ถนนบรมราชชนนี บริษัท ขนส่ง จำกัด มีบริการรถโดยสารประจำทางสายกรุงเทพฯ-ประจวบคีรีขันธ์ กรุงเทพฯ-หัวหิน กรุงเทพฯ-ปราณบุรี และกรุงเทพฯ-บางสะพาน เป็นประจำทุกวัน บริษัทที่ให้บริการเดินรถเส้นทางสายกรุงเทพฯ-ประจวบคีรีขันธ์ บริษัทหัวหิน-ปราณทัวร์ โทร. 0 2884 6191-2 (ตั้งแต่เวลา 04.00–22.20 น.), บริษัทพุดตานทัวร์ โทร. 0 2435 5302 , 0 2435 7414 (ประจวบ)โทร. 0 3261 1411 (ตั้งแต่เวลา 06.00–01.00 น.), บริษัทบางสะพานทัวร์ โทร. 0 2435 5105, 0 2884 8895 บางสะพาน โทร. 0 3269 1267 บ้านกรูด โทร.0 3269 5074 (รถออกเวลา 07.30 น. รถบ้านกรูดออกเวลา 12.30 น. (วันเสาร์เพิ่มรอบ 07.30 น.) ติดต่อสอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่สถานีขนส่งสายใต้ โทร. 0 2435 1199, 0 2434 7192, 0 2435 5605

• เส้นทาง : กรุงเทพ – ประจวบคิรีขันธ์
• ค่าโดยสาร (บาท) : 146 บาท
• ระยะทาง : 323 กิโลเมตร
• ระยะเวลา : 5 ชั่วโมง
• เวลาจากกรุงเทพ : 02:50 – 50.00

เครื่องบิน จากสนามบินสุวรรณภูมิ มีสายการบิน เอส จี เอ บินระหว่างกรุงเทพฯ-หัวหิน วันละ 4 เที่ยวบิน เวลา 7.30 น., 10.45 น., 14.15 น., เป็นประจำทุกวัน ใช้เวลาเดินทางเที่ยวละ 45 นาที ติดต่อ SGA Airlines Office กรุงเทพฯ โทร. 0 2644 6099 สนามบิน โทร. 0 2134 3233-4 โทรสาร 0 2134 3235 หัวหิน โทร. 0 3252 2300, 0 3252 2302

อัตราค่าโดยสาร กรุงเทพ-หัวหิน

• เที่ยวเดียว ผู้ใหญ่ 3,400
• เที่ยวเดียว เด็ก 1,950
• ไป-กลับ ผู้ใหญ่ 5,800
• ไป-กลับ เด็ก 3,350

ระยะทางจากอำเภอเมืองไปยังอำเภอ และกิ่งอำเภอต่าง ๆ

อำเภอกุยบุรี ๓๐ กิโลเมตร
อำเภอทับสะแก ๓๔ กิโลเมตร
อำเภอปราณบุรี ๗๑ กิโลเมตร
อำเภอบางสะพาน ๘๗ กิโลเมตร
อำเภอหัวหิน ๙๐ กิโลเมตร
อำเภอบางสะพานน้อย ๑๑๐ กิโลเมตร
กิ่งอำเภอสามร้อยยอด ๕๔ กิโลเมตร

ร้านอาหาร

อำเภอหัวหิน

อำเภอปราณบุรี

กิ่งอำเภอสามร้อยยอด

อำเภอเมือง

อำเภอทับสะแก

อำเภอบางสะพาน

อำเภอบางสะพานน้อย

สินค้าพื้นเมืองและของที่ระลึก

สถานที่พัก

(ราคาห้องพักในเอกสารนี้เปลี่ยนแปลงได้ โปรดสอบถามจากโรงแรมก่อนเข้าพัก)

อำเภอหัวหิน

ที่พักบริเวณเขาตะเกียบ

อำเภอปราณบุรี

กิ่งอำเภอสามร้อยยอด

อำเภอเมือง

อำเภอทับสะแก

อำเภอบางสะพาน

อำเภอบางสะพานน้อย

หมายเลขโทรศัพท์ที่สำคัญ

• สำนักงานจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ โทร. 0 3260 3991-2
• ประชาสัมพันธ์จังหวัด โทร. 0 3260 2019, 0 3255 0149
• ที่ว่าการอำเภอเมือง โทร. 0 3261 1153
• โรงพยาบาลประจวบคีรีขันธ์ โทร. 0 3260 1060–4
• สาธารณะสุขจังหวัด โทร. 0 3261 1437
• สถานีตำรวจภูธรอำเภอเมือง โทร. 0 3261 1148
• สถานีรถไฟประจวบคีรีขันธ์ โทร. 0 3261 1175
• ศูนย์บริการนักท่องเที่ยว อบจ. โทร. 0 3261 1491
• ตำรวจทางหลวง โทร. 1193 ตำรวจท่องเที่ยว โทร. 1155
• ว่าการอำเภอหัวหิน โทร. 0 3262 3000, 0 3260 2716
• เทศบาลเมืองหัวหิน โทร. 0 3251 1047, 0 3253 2295
• เทศบาลเมืองหัวหิน โทร. 0 3253 2293-5
• สถานีขนส่งอำเภอหัวหิน โทร. 0 3251 1230
• สถานีเดินรถโดยสารประจำทางปรับอากาศชั้นหนึ่ง โทร. 0 3251 1654, 0 3251 2543
• สถานีรถไฟหัวหิน โทร. 0 3251 1073
• ท่าอากาศยานหัวหิน โทร. 0 3252 0180
• โรงพยาบาลหัวหิน โทร. 0 3252 0401, 0 3252 0371
• สถานีตำรวจภูธรอำเภอหัวหิน โทร. 0 3253 3440-1
• ศูนย์บริการข่าวสารการท่องเที่ยว โทร. 0 3251 1047
• ศูนย์ร่วมด้วยช่วยกัน เพื่อการท่องเที่ยวหัวหิน (รับแจ้งเบาะแส หรือสิ่งผิดปกติ) โทร. 0 3251 9111, 191

เทศกาลงานประเพณี

โปโลช้าง เป็นกิจกรรมที่แปลกและตื่นตาเร้าใจมาก จัดในช่วงเดือนกันยายน ถือได้ว่าเป็นกิจกรรมที่มีเฉพาะที่หัวหินที่เดียวเท่านั้น วิธีการเล่นคล้ายกับการเล่นฟุตบอล มีการแบ่งผู้เล่นเป็น ๒ ฝ่าย แต่งกายในชุดเสื้อยืด แขนสั้น หมวกกะโล่แบบอังกฤษ สวมรองเท้าท็อปบูธสูง นั่งบนหลังช้างถือไม้ตียาวโดยมีควาญช้างนั่งอยู่ที่คอ คนตีนั่งอยู่ที่ด้านหลัง มีประตูอยู่คนละข้าง พยายามตีลูกไม้ขนาดใหญ่สีขาวให้เข้าประตูมากที่สุด ใช้เวลาเล่นประมาณ ๑ ชั่วโมง ผู้เล่นต้องบังคับช้างและตีลูกไม้ขนาดใหญ่ให้เข้าประตู สนามที่ใช้เล่นคือ สนามฟุตบอลอยู่ในกองพลทหารราบที่ ๑๖ ค่ายศรีสุริโยทัย ทางโรงแรมอนันตรา รีสอร์ทแอนด์สปาเป็นผู้ริเริ่มกิจกรรมนี้เนื่องจากว่าเห็นฝูงช้างเร่ร่อนในกรุงเทพฯและตามแหล่งท่องเที่ยว จึงคิดว่าน่าจะมีการส่งเสริมกิจกรรมในด้านกีฬา ซึ่งเป็นการช่วยลดปัญหาสังคมและสร้างภาพลักษณ์ที่ดีและเหมาะสม
งานวันที่ระลึก “วีรกรรม ๘ ธันวาคม ๒๔๘๔” จัดขึ้นที่บริเวณอ่าวมะนาว ภายในพื้นที่กองบิน ๕๓ อำเภอเมืองประจวบคีรีขันธ์ ระหว่างวันที่ ๗-๑๐ ธันวาคม เพื่อเป็นการรำลึก และเชิดชูวีรกรรมของพลเรือน ตำรวจ ทหารของไทยที่เข้าร่วมต่อสู้กับกองกำลังทหารญี่ปุ่น ซึ่งยกพลขึ้นบกที่อ่าวมะนาวในช่วงสงครามโลกครั้งที่ ๒ เมื่อวันที่ ๘ ธันวาคม พ.ศ. ๒๔๘๔ ภายในงานมีการจัดนิทรรศการทางวิชาการของหน่วยงานทหารอากาศ และส่วนราชการต่าง ๆ และมีการออกร้านจำหน่ายสินค้าพื้นเมือง การแสดงมหรสพ เช่น ลำตัดและโขนสด
หัวหิน แจ๊ส เฟสติวัล เป็นเทศกาลดนตรีแจ๊ส มีนักดนตรีจากไทยและต่างประเทศมาแสดงในงานนี้ โดยจัดบริเวณชายหาดหัวหิน ประมาณมิถุนายน

สถานที่ท่องเที่ยว

อำเภอหัวหิน

น้ำตกป่าละอู ตั้งอยู่ตำบลห้วยสัตว์ใหญ่ ในพื้นที่ป่าละอู มีพื้นที่ประมาณ ๒๗๓,๑๒๕ ไร่ อุดมไปด้วยป่าไม้เขียวชอุ่ม และสัตว์ป่านานาชนิด ป่าละอูจัดอยู่ในเขตอุทยานแห่งชาติแก่งกระจาน มีหน่วยพิทักษ์อุทยานน้ำตกป่าละอูของกรมป่าไม้ ตั้งอยู่ใกล้อ่างเก็บน้ำก่อนถึงตัวน้ำตกประมาณ ๒ กิโลเมตรเป็นผู้ดูแล น้ำตกป่าละอูประกอบด้วยน้ำตกละอูใหญ่และน้ำตกละอูน้อย ซึ่งไหลลดหลั่นกันอย่างสวยงามถึง ๑๑ ชั้น มีน้ำไหลตลอดทั้งปี สามารถลงเล่นน้ำได้ นอกจากนี้ยังเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่มีผีเสื้อชุกชุม ช่วงเวลาที่เหมาะแก่การท่องเที่ยวอยู่ระหว่างเดือนพฤศจิกายนถึงเมษายน ในช่วงเช้าตรู่เนื่องจากอากาศเย็นสบายและมีโอกาสพบเห็นสัตว์ป่ารวมทั้งนกหายากหลายชนิด

การเดินทาง จากตลาดหัวหิน มีทางแยกจากถนนเพชรเกษมไปทางทิศตะวันตก ตามทางหลวงหมายเลข ๓๒๑๙ จนสุดถนนราว ๖๓ กิโลเมตร เลี้ยวขวาเข้าหมู่บ้านฟ้าประทาน แล้วเดินทางต่อไปอีกราว ๔ กิโลเมตร สามารถเช่าเหมารถสองแถวไป-กลับได้ที่ถนนชมสินธุ์ในราคาประมาณ ๘๐๐ บาท นักท่องเที่ยวต้องเสียค่าธรรมเนียมเข้าอุทยานฯ ชาวไทย ผู้ใหญ่ ๔๐ บาท เด็ก ๒๐ บาท ชาวต่างประเทศ ผู้ใหญ่ ๔๐๐ บาท เด็ก ๒๐๐ บาท ในกรณีที่ต้องการพักค้างแรม ทางอุทยานฯ มีบริการบ้านพัก จำนวน ๑๕ หลัง ราคา ๑,๒๐๐-๓,๐๐๐ บาท เต็นท์ให้เช่า พักได้ ๒-๔ คน ราคา ๑๒๐-๒๕๐ บาท/คืน หรือ จะนำเต็นท์มาเองเสียค่าพื้นที่กางเต็นท์ ๓๐ บาท/คน/คืน ติดต่อขออนุญาตพักค้างแรมในเขตอุทยานฯได้ที่หน่วยพิทักษ์อุทยานแก่งกระจานที่ กจ.ต.(ห้วยป่าเลา) อำเภอหัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ๗๗๑๑๐ หรือ ที่ทำการอุทยานแห่งชาติแก่งกระจาน อำเภอแก่งกระจาน จังหวัดเพชรบุรี โทร. ๐ ๓๒๔๕ ๙๒๙๓ หรือ ติดต่อได้ที่กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่าและพันธุ์พืช เขตบางเขน กรุงเทพฯ โทร. ๐ ๒๕๖๒ ๐๗๖๐ หรือ www.dnp.go.th

วัดห้วยมงคล วัดห้วยมงคล เป็นที่ประดิษฐานรูปเหมือนหลวงพ่อทวดองค์ใหญ่ที่สุดในโลก แต่เดิมใช้ชื่อว่า “วัดห้วยคต” ตั้งอยู่ในชุมชนบ้านห้วยคต ตำบลทับใต้ อำเภอหัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ต่อมาพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระราชทานนามใหม่จากห้วยคต เป็นห้วยมงคล ซึ่งปัจจุบันใช้เป็นทั้งชื่อหมู่บ้าน วัด โรงเรียน และโครงการต่างๆ อีกมากมาย กว่าสี่สิบปีแล้วที่หมู่บ้านห้วยมงคล เป็นที่ที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเสด็จมาเยี่ยมประชาชนด้วยโครงการต่างๆที่เกิดขึ้นในหมู่บ้านเพื่อสร้างความมั่นคงให้กับพสกนิกรให้มีฐานะดีขึ้น ประชาชนมีสุขกันทั่วหน้าและโครงการต่างๆ ก็ดำเนินไปได้ด้วยดี เพราะมีส่วนราชการให้การดูแล รวมทั้งทรงอุปถัมภ์วัดห้วยมงคลไว้ให้เป็นที่พึ่งทางใจสำหรับชาวบ้าน ต่อมาพระครูปภัสรวรพินิจ หรือพระอาจารย์ไพโรจน์ ปภัสสโร เจ้าอาวาสวัดห้วยมงคลองค์ปัจจุบัน ซึ่งเป็นพระนักพัฒนาที่มีศีลจารวัตที่ดีงามเป็นที่เคารพของคนในชุมชนบ้านห้วยมงคล และพลเอกวิเศษ คงอุทัยกุลรองสมุหราชองครักษ์ได้มีดำริที่จะสร้าง “หลวงพ่อทวด” องค์ใหญ่ที่สุดในโลกเพื่อน้อมเกล้าน้อมกระหม่อมถวายเป็นพระราชกุศล เนื่องในวันมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษาครบ 6 รอบ รวมทั้งเผยแพร่และสืบทอดพระพุทธศาสนาอีกทั้งให้เป็นที่เคารพสักการบูชาและเป็นที่พึ่งทางใจของเหล่าพุทธศาสนิกชน ด้วยเรื่องราวปาฏิหาริย์ของหลวงพ่อทวด (เหยียบน้ำทะเลจืด) ที่พุทธศาสนิกชนในภาคใต้ให้ความเคารพเลื่อมใสมาเป็นเวลานาน และรู้จักกันเป็นอย่างดี จึงก่อเกิดการร่วมมือร่วมใจจากหลายองค์กรทั้งทางภาครัฐและเอกชนในการสร้างประติมากรรมองค์จำลองหลวงพ่อทวดองค์ใหญ่ที่สุดในโลก โดยกาลนี้สมเด็จพระนางเจ้าพระบรมราชินีนาถ ทรงเสด็จพระราชดำเนินทอดพระเนตร เททองหล่อองค์หลวงพ่อทวด เมื่อวันที่ 27 สิงหาคม 2547 และพระราชทานพระราชานุญาตให้คณะกรรมการจัดสร้างอันเชิญพระนามาภิไธยย่อ ส.ก. ขึ้นประดิษฐานที่หน้าองค์รูปหล่อองค์หลวงพ่อทวด บัดนี้รูปหล่อหลวงพ่อทวดองค์ใหญ่ที่สุดในโลกซึ่งหล่อด้วยโลหะผสม หน้าตักกว้าง 9.9 เมตร สูง 11.5 เมตร บนฐานสูง 3 ชั้น ชั้นล่างกว้าง 70 เมตร ยาว 70 เมตร ได้จัดสร้างเสร็จสมบูรณ์เป็นที่เรียบร้อย พร้อมที่จะให้พุทธศาสนิกชนทั่วทั้งประเทศได้เดินทางมานมัสการกราบไหว้ เคารพสักการะ ด้วยเส้นทางที่สะดวกต่อการคมนาคม

นอกจากนี้ที่วัดห้วยมงคลแห่งนี้ยังมีหลวงพ่อทวดเหยียบน้ำทะเลจืดแกละสลักจากได้ตะเคียนทองขนาดใหญ่อายุกว่าพันปี ที่ฝังอยู่ในทรายใต้แม่น้ำยม จังหวัดแพร่ลึกกว่า 10 เมตร ชาวบ้านเชื่อกันว่าต้นไม้ที่มีแก่นสูง 1 คืบขึ้นไปจะมีรุกขเทวดาสถิตอยู่เพื่อดูแลปกป้องคุ้มครองคนที่มาสักการบูชา เมื่อนำต้นตะเคียนทองมาทำรูปเคารพ เช่นแกะเป็นหลวงพ่อทวดเหยียบน้ำทะเลจืดจึงมีอนุภาพและความศักดิ์สิทธิ์เป็นทวีสิทธิ์ ดลบันดาลให้ทุกท่านประสบแต่ความสุขความเจริญปราศจากโรคภัยไข้เจ็บ (คัดลอกจากเอกสารวัดห้วยมงคล ตำบลทับใต้ อำเภอหัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์

อำเภอปราณบุรี

กิ่งอำเภอสามร้อยยอด