ประวัติความเป็นมา

สุโขทัย ในอดีตเคยเป็นราชธานีแห่งแรกของชาติไทย เมื่อ ๗๐๐ ปีมาแล้ว ปัจจุบันเป็นจังหวัดหนึ่งในเขตภาคเหนือตอนล่าง สุโขทัยอยู่ห่างจากกรุงเทพฯ ประมาณ ๔๒๗ กิโลเมตร มีเนื้อที่ทั้งหมดประมาณ ๖,๕๙๖ ตารางกิโลเมตร
คำว่า “สุโขทัย” มาจากคำสองคำคือ “สุข+อุทัย” หมายความว่า “รุ่งอรุณแห่งความสุข” สุโขทัยได้เริ่มก่อตั้งขึ้นเมื่อประมาณ พ. ศ. ๑๘๐๐ มีการสถาปนาราชวงศ์พระร่วงขึ้นปกครองสุโขทัย โดยมีพ่อขุนศรีอินทราทิตย์เป็นปฐมกษัตริย์
ตลอดระยะเวลา ๑๒๐ ปี ราชวงศ์สุโขทัย มีกษัตริย์ปกครองหลายพระองค์ ที่สำคัญคือ พ่อขุนรามคำแหงมหาราช ผู้ทรงประดิษฐ์อักษรไทย วางรากฐานการเมือง การปกครอง และศาสนา ตลอดจนขยายอาณาเขตออกไปอย่างกว้างขวาง ถึงแม้ว่าทุกวันนี้ความรุ่งเรืองของกรุงสุโขทัยได้กลายเป็นอดีตไปแล้วตามวัฎจักรความจริงที่ว่า มีเจริญก็ย่อมมีเสื่อม เมืองคู่แฝด (สุโขทัยและศรีสัชนาลัย) อันลือลั่นและเกรียงไกรเหลือเพียงซากปรักหักพังไว้เป็นอนุสรณ์ แต่นักท่องเที่ยวที่เดินทางมาสุโขทัยก็ควรเคารพต่อวิญญาณบรรพบุรุษ และท่องเที่ยวโดยมีจุดมุ่งหมาย เพื่อชื่นชมพร้อมย้อนรอยอดีตในเสี้ยวหนึ่งของประวัติศาสตร์ไทยอันยาวนาน

อาณาเขต

ทิศเหนือ ติดต่อกับจังหวัดแพร่

ทิศใต้ ติดต่อกับจังหวัดกำแพงเพชร

ทิศตะวันออก ติดต่อกับจังหวัดพิษณุโลก และจังหวัดอุตรดิตถ์

ทิศตะวันตก ติดต่อจังหวัดตาก และจังหวัดลำปาง

การเดินทาง

การเดินทาง จากกรุงเทพฯ ไปจังหวัดสุโขทัยสามารถเดินทางได้หลายเส้นทาง ได้แก่

• รถยนต์ จากกรุงเทพฯ สามารถเดินทางได้ 2 เส้นทางคือ
  1. จากทางหลวงหมายเลข 1 ผ่านจังหวัดนครสวรรค์ กำแพงเพชร เข้าสู่ทางหลวงหมายเลข 101 ผ่านอำเภอพรานกระต่าย อำเภอคีรีมาศเข้าสู่จังหวัดสุโขทัย รวมระยะทาง 440 กิโลเมตร
  2. จากทางหลวงหมายเลข 1 ไปจนถึงประมาณกิโลเมตรที่ 50 บริเวณแยกอำเภอบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา แล้วเข้าเส้นทางหลวงหมายเลข 32 ผ่านพระนครศรีอยุธยามุ่งสู่นครสวรรค์ แล้วเข้าทางหลวงหมายเลข 117 ตรงเข้าพิษณุโลก ก่อนจะเปลี่ยนไปใช้ทางหลวงหมายเลข 12 เข้าสู่จังหวัดสุโขทัย รวมระยะทาง 427 กิโลเมตร
• รถโดยสารประจำทาง
  บริษัท ขนส่ง จำกัด มีรถโดยสารทั้งแบบธรรมดา และปรับอากาศ ออกจากสถานีขนส่ง หมอชิต ถนนกำแพงเพชร 2 ทุกวัน ใช้เวลาเดินทางประมาณ 7 ชั่วโมง สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ โทร. 0 2537 8055-6, 0 2936 2852-66 หรือ www.transport.co.th
• ทางรถไฟ
  การรถไฟแห่งประเทศไทย มีขบวนรถด่วน และรถเร็วออกจากสถานีรถไฟหัวลำโพง ไปลงที่สถานีพิษณุโลกทุกวัน จากนั้นให้เดินทางต่อโดยรถประจำทางไปสุโขทัยอีกประมาณ 59 กิโลเมตร สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่หน่วยบริการเดินทาง โทร. 1690, 0 2223 7010, 0 2223 7020 หรือ www.railway.co.th
• เครื่องบิน
  บริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน) มีเที่ยวบินจากกรุงเทพฯ ไปลงที่จังหวัดพิษณุโลกทุกวัน จากนั้นให้เดินทางต่อโดยรถประจำทางไปสุโขทัยอีกประมาณ 118 กิโลเมตร สอบถามเที่ยวบินเพิ่มเติมได้ที่ โทร. 1566, 0 2280 0060, 0 2628 2000, 0 2356 1111 สาขาพิษณุโลก โทร. 0 5524 2971-2 หรือ www.thaiairways.com และ บริษัท การบินกรุงเทพ จำกัด มีเที่ยวบินที่บินตรงไปสุโขทัยทุกวันๆ ละ 1 เที่ยว สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ โทร. 0 2229 3456-63 สาขาสุโขทัย โทร. 0 5564 7225-6 หรือ www.bangkokair.com

ระยะทางจากอำเภอเมืองสุโขทัยไปอำเภอต่าง ๆ

• อำเภอศรีสำโรง 20 กิโลเมตร
• อำเภอกงไกรลาศ 21 กิโลเมตร
• อำเภอคีรีมาศ 22 กิโลเมตร
• อำเภอบ้านด่านลานหอย 28 กิโลเมตร
• อำเภอสวรรคโลก 38 กิโลเมตร
• อำเภอศรีนคร 54 กิโลเมตร
• อำเภอศรีสัชนาลัย 67 กิโลเมตร
• อำเภอทุ่งเสลี่ยม 68 กิโลเมตร

ระยะทางจากจังหวัดสุโขทัยไปจังหวัดใกล้เคียง

• ตาก 77 กิโลเมตร
• ลำปาง 207 กิโลเมตร
• พิษณุโลก 59 กิโลเมตร
• อุตรดิตถิ์ 100 กิโลเมตร
• กำแพงเพชร 77 กิโลเมตร
• แพร่ 165 กิโลเมตร

ร้านอาหาร

ร้านจำหน่ายสินค้าพื้นเมืองและของที่ระลึก

1. ร้านถั่วทอดลอนศิลป์ ที่อยู่ : 41/2 ถนนสิริสมาลังค์ อำเภอศรีสำโรง จังหวัดสุโขทัย โทรศัพท์ : 0 5568 1443
2. โรงงานหินอ่อน ที่อยู่ : 201/1 หมู่ 2 ตำบล ทุ่งเสลี่ยม อำเภอทุ่งเสลี่ยม จังหวัดสุโขทัย โทรศัพท์ : 0 5565 9060, 0 5565 9213, 08 1926 4409
3. ร้านผ้าทอง ที่อยู่ : 311 หมู่ 3 ตำบลหนองอ้อ อำเภอศรีสัชนาลัย จังหวัดสุโขทัย โทรศัพท์ : 0 5563 0203
4. ร้านลำตัดเงินโบราณ ที่อยู่ : 13 หมู่ 3 ถนน101 ตำบลท่าชัย อำเภอศรีสัชนาลัย จังหวัดสุโขทัย โทรศัพท์ : 0 5567 9068
5. ร้านสุภาภรณ์ ที่อยู่ : 307 หมู่ 10 ตำบลท่าชัย อำเภอศรีสัชนาลัย จังหวัดสุโขทัย โทรศัพท์ : 0 5567 91220 5567 9123
6. ร้านสมสมัย ที่อยู่ : 95/1 ตำบลศรีสัชนาลัย อำเภอศรีสัชนาลัย จังหวัดสุโขทัย โทรศัพท์ : 0 5567 9095
7. ร้านสมศักดิ์ วงศ์ใหญ่ ที่อยู่ : 4 หมู่ 3 ตำบลศรีสัชนาลัย อำเภอศรีสัชนาลัย จังหวัดสุโขทัย โทรศัพท์ : 0 5567 9186-7
8. ร้านสาธร ที่อยู่ : 477 หมู่ 2 ตำบลหาดเสี้ยว อำเภอศรีสัชนาลัย จังหวัดสุโขทัย โทรศัพท์ : 0 5567 1143, 0 5563 0058
9. ร้านเริง ที่อยู่ : 406 ถนนสวรรคโลก-ศรีสัชนาลัย ตำบลหาดเสี้ยว อำเภอศรีสัชนาลัย จังหวัดสุโขทัย โทรศัพท์ : 0 5567 1129
10. บ้านทุ่งหลวง ที่อยู่ : ตั้งอยู่ตามเส้นทางสายสุโขทัย-กำแพงเพชร อำเภอคีรีมาศ จังหวัดสุโขทัย
11. อาณาจักรพ่อกู สังคโลก ที่อยู่ : 1-29 หมู่ 3 ตe[]เมืองเก่า อำเภอเมือง จังหวัดสุโขทัย โทรศัพท์ : 0 5561 2180, 0 5569 7050
12. ห้างหุ้นส่วนจำกัดโฟร์วี ที่อยู่ : 327/1-2 ถนนจรดวิถีถ่อง อำเภอเมือง จังหวัดสุโขทัย โทรศัพท์ : 0 5561 2456, 0 5561 2978
13. ศูนย์วัฒนธรรมสุโขทัย ที่อยู่ : 214 ถนนจรดวิถีถ่อง ตำบลเมืองเก่า อำเภอเมือง จังหวัดสุโขทัย โทรศัพท์ : 0 5561 1049, 0 5569 7022
14. ร้านครูแอ๊ว ที่อยู่ : 29/8 ถนนศรีอินทราทิตย์ ตำบลธานี อำเภอเมือง จังหวัดสุโขทัย โทรศัพท์ : 0 5561 2037
15. ร้านคุณตา ที่อยู่ : 120/3 ตำบลธานี อำเภอเมือง จังหวัดสุโขทัย โทรศัพท์ : 0 5561 2112
16. เครื่องปั้นดินเผาลุงแฟง ที่อยู่ : 311 หมู่ 3 ตำบล เมืองเก่า อำเภอเมือง จังหวัดสุโขทัย
17. กัลจา สุโขทัย ที่อยู่ : 1/32 ถนนจรดวิถีถ่อง ตำบลเมืองเก่า อำเภอเมือง จังหวัดสุโขทัย โทรศัพท์ : 0 5563 3430

สถานที่พัก

(ราคาห้องพักในเอกสารนี้เปลี่ยนแปลงได้ โปรดสอบถามจากโรงแรมก่อนเข้าพัก)

1. สุโขทัยรีสอร์ท ที่อยู่ : 99 หมู่ 7 ตำบลสามเรือน อำเภอศรีสำโรง จ.สุโขทัย โทร : 0 5568 1696 , 0 5568 1989 , 0 5568 1700 0 2589-3835 แฟกซ์ : 0 5568 1697 จำนวนที่พัก 80 ห้อง, ราคา 1,300 - 2,000 บาท

หมายเลขโทรศัพท์สำคัญ

1. ประชาสัมพันธ์จังหวัด โทร. 0 5561 1619
2. ที่ว่าการอำเภอศรีสัชนาลัย โทร. 0 5567 1466
3. สถานีตำรวจภูธร โทร. 191, 0 5561 1199, 0 5561 3112
4. โรงพยาบาลสุโขทัย โทร. 0 5561 1702, 0 5561 1782
5. สถานีเดินรถโดยสารประจำทาง โทร. 0 5561 3296

เทศกาลงานประเพณี

สถานที่ท่องเที่ยว

อำเภอเมือง

1. อุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย เป็นดินแดนแห่งยุคทองที่ยิ่งใหญ่ของประวัติศาสตร์ไทยในอดีต ที่ยังคงร่องรอยแห่งอารยธรรมอันรุ่งเรือง ได้รับการยกย่องจาก UNESCO ให้เป็นแหล่งมรดกโลก ในปี 2550 มีการเปิดให้ชมโบราณสถานยามค่ำคือ (Light up) ในเดือนเมษายน - ธันวาคม 2550 ทุกวันศุกร์ เสาร์ อาทิตย์ เวลา 19.00-21.00 น.

2. บ้านทุ่งหลวง บ้านทุ่งหลวง เป็นชุมชนโบราณแต่ครั้งสมัยกรุงสุโขทัย ตั้งอยู่ในต.ทุ่งหลวง อ.คีรีมาศ จ.สุโขทัย ราษฎรทำนา เมื่อว่างเว้นจากการทำนา ชาวบ้านจะนำดินเหนียวที่มีอยู่ในพื้นที่มาทำเครื่องปั้นดินเผาชนิดต่างๆ เช่น กระถาง โอ่งน้ำ หม้อดิน ฯลฯ เมื่อเหลือใช้แล้ว จึงหาบไปแลกเปลี่ยนกับของกินของใช้อื่นๆ กับหมู่บ้านใกล้เคียง

สมเด็จเจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัติวงศ์ ได้บันทึกไว้ในจดหมายเหตุ เมื่อครั้งเดินทางมาสำรวจมณฑลพิษณุโลกในปี พ.ศ.2444 ความตอนหนึ่งว่า "...วันที่ 18 เวลาตื่นตอนเช้า พระยาสุโขทัยเอาหม้อกรันมาให้ 3 ใบ เป็นหม้อที่ตั้งใจทำอย่างประณีตภาษาบ้านนอก เขาทำที่บ้านทุ่งหลวง อยู่ใต้เมืองสุโขทัยฝั่งตะวันตก..." หม้อกรัน ที่กล่าวถึงนั้นคือ หม้อน้ำในสมัยโบราณ รูปแบบเฉพาะของบ้านทุ่งหลวงที่ยังคงมีการผลิตอยุ่กระทั่งถึงทุกวันนี้ โดยใช้กรรมวิธีที่ได้รับการถ่ายทอดจากบรรพบุรุษ ถือเป็นแหล่งอุตสาหกรรมในครัวเรือนที่มีชื่อเสียงของจังหวัดสุโขทัย

เมื่อรัฐบาลจัดทำโครงการ หนึ่งตำบล หนึ่งผลิตภัณฑ์ ขึ้น ในปีพ.ศ. 2545 ชาวบ้านทุ่งหลวงได้มีแนวคิดที่จะรวบรวมงานฝีมือชั้นยอดของชุมชนตั้งเป็น "กลุ่มเครื่องปั้นดินเผาบ้านทุ่งหลวง" ขึ้น เพื่อให้เป็นที่รวมของผู้ที่มีความรู้ความสามารถ และเป็นศูนย์รวมของวิชาการผลิตเครื่องปั้นดินเผาแบบโบราณของทุ่งหลวง โดยกรมส่งเสริมอุตสาหกรรมให้การช่วยเหลือพัฒนากรรมวิธีในการผลิต ทั้งวัตถุดิบที่ใช้และรูปแบบของผลิตภัณฑ์ จนเป็นที่เลื่อลือในคุณภาพและงานฝีมือ

เครื่องปั้นดินเผาทุ่งหลวง เป็นงานฝีมือที่ประณีตงดงามเป็นที่ยอมรับของตลาด มีการส่งออกไปจำหน่ายยังต่างประเทศ รูปแบบของผลิตภัณฑ์ที่มีความหลากหลายทั้งประเภท เครื่องใช้ภายในบ้าน เครื่องประดับตกแต่ง เช่น คนโทน้ำ หม้อดิน แจกัน รูปปั้น โคมไฟ ฯลฯ

กลุ่มเครื่องปั้นดินเผาทุ่งหลวง ได้จัดเส้นทางการท่องเที่ยวภายในหมู่บ้าน เพื่อให้นักท่องเที่ยวได้รับความรู้ ความเพลิดเพลิน ในเรื่องที่เกี่ยวกับวิถีชีวิตชุมชน ชมกรรมวิธีผลิตเครื่องปั้นดินเผา และกิจกรรมต่างๆ โดยมีค่าบริการในการจัดการ ควรติดต่อล่วงหน้า ที่กลุ่มเครื่องปั้นดินเผาบ้านทุ่งหลวง 238 หมู่ 2 ต.ทุ่งหลวง อ.คีรีมาศ จ.สุโขทัย 64160 โทร. 0 5569 3451

การเดินทาง จากจังหวัดสุโขทัย ใช้ทางหลวงหมายเลข 101 สุโขทัย-กำแพงเพชร ก่อนถึงอ.คีรีมาศประมาณ 5 กม. จะมีทางแยกซ้ายเข้าวัดลาย เข้าไปประมาณ 1 กม.

2. อุทยานแห่งชาติศรีสัชนาลัย เดิมชื่อ ป่าคา หมายถึงป่าคาหลวง หรือสันกลางแม่วังช้าง ตั้งอยู่ที่บ้านป่าคา หมู่ที่ 6 ตำบลบ้านแก่ง ได้จัดตั้งขึ้นตามพระราชประสงค์ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชฯ

4. พิพิธภัณฑ์ผ้าทองคำ จัดแสดงเรื่องราวความเป็นมาของผ้าทอมือลายโบราณ ชาวไทพวน บ้านหาดเสี้ยวได้อย่างครบถ้วน